
Non-duale wijsheid
JEZELF EN ANDEREN COACHEN VOORBIJ DE GRENZEN VAN DE PSYCHOLOGIE
In ieder mens lijkt een hardnekkig verlangen werkzaam om gelukkig te zijn — en tegelijk een even hardnekkige strijd om zich te ontdoen van wat als ‘negatief’ wordt ervaren: boosheid, verdriet, leegte, angst, wanhoop. Alsof het leven zichzelf zou moeten zuiveren van zijn eigen schaduw.
Daarom zoeken we hulp: therapie, coaching, trainingen, retraites, meditatie. We bewegen van methode naar methode, van inzicht naar inzicht. En toch lijkt het nooit voltooid. Steeds opnieuw duikt er iets op dat gecorrigeerd, verbeterd of opgelost moet worden.
Maar omdat deze verbeteringen zich doorgaans afspelen binnen de logica van het ego zelf, blijft er iets ongrijpbaars bestaan. Wat ook wordt bijgeschaafd of getransformeerd, het gevoel van werkelijke rust en vervulling blijft net buiten bereik — als een horizon die zich verplaatst zodra je hem nadert.
Non-dualiteit kijkt voorbij deze grenzen van de psychologische beweging. Zij opent geen nieuw project van verbetering, maar een andere manier van zien. Niet gericht op het optimaliseren van het zelf, maar op het herkennen van wat nooit werkelijk gescheiden is geweest. Het is zowel een visie als een praktische houding: het terugvinden van de eenheid van ons ware Zelf en onze diepste Essentie.
Centraal daarin staat een radicale beschikbaarheid voor alles wat zich aandient. Niet alleen voor wat licht en aangenaam is, maar juist ook voor wat zwaar, ongemakkelijk of pijnlijk is: vreugde en verdriet, succes en falen, vervulling en gemis — zonder uitzondering, zonder selectie.
Meditatie en contemplatie ondersteunen dit proces, niet als technieken om iets te bereiken, maar als manieren om niet langer weg te bewegen van wat er is. En precies daar wordt duidelijk waarom dit niet vanzelf gaat: het ego, dat zich identificeert met controle en behoud, zal uit angst voor zijn eigen verdwijnen luid van zich laten horen.
Toch opent zich juist in die spanning een andere mogelijkheid — een stille herkenning dat wat je zoekt misschien niet gevonden hoeft te worden, maar slechts niet langer vermeden.
Daarom gaat de weg van zelfrealisatie — althans voor de westerse mens, die zo gewend is aan begrijpen, analyseren en verbeteren — vaak gepaard met inzicht in de psychologie. Niet als gereedschap om het ego verder te optimaliseren, maar als een manier om zijn werking helder te leren zien.
Het gaat niet om het ‘repareren’ van wat je bent, maar om het herkennen van de beweging zelf: hoe het ego zich vormt, verdedigt, terugtrekt en opnieuw probeert houvast te vinden. In dat zien ontstaat iets anders. Niet ingrijpen, maar doorzien. Niet beheersen, maar begrijpen in een diepere zin.
En precies daarin kan loslaten ontstaan — niet als inspanning, maar als gevolg van helderheid. Zoals de oceaan haar golven niet tegenhoudt en niet vasthoudt, maar ze laat verschijnen en weer laat oplossen in wat zij altijd al is. Zo kan ook de mens leren dat de bewegingen van het ego niet bestreden hoeven te worden, maar gezien. En in dat zien verliest het zijn dwingende grip.
Wat overblijft is geen leegte, maar een andere vorm van aanwezigheid: een stille verankering in het nu, waarin het non-duale bewustzijn niet langer een idee is, maar iets dat als vanzelfsprekend wordt herkend als je werkelijke thuis.
In dit boek worden inzichten uit de oosterse en westerse psychologie en coaching verbonden met de non-duale wijsheid uit de advaita-traditie. Zo ontstaat een bedding waarin zowel een theoretische en wetenschappelijke onderbouwing als praktische handvatten samenkomen. Met oefeningen, reflecties en voorbeelden wordt het pad tastbaar gemaakt — voor de Bewustzijnscoach in ontwikkeling én voor de lezer die zich door dit veld van herkenning laat raken.
Interview
Patrick Kicken interviewde mij over non-dualiteit in de praktijk.
Bekijk het sprankelende interview hier.
Het boek is te bestellen in de boekhandel of via internet.
Non-dualiteit ervaren? Doe dan mee aan de Awareness Intensive of Supervisie Bewustzijnscoach. Informatie over de retraite in Pleisterplaats Kreta vind je hier. De brochure voor de Opleiding kun je hier downloaden.
